Kad bismo morali da da samo dvije riječi opišemo Crnu Goru zasigurno bi to bile ove riječi: Planine i More.

Ali šta je to što zaista čini Crnu Goru jedinstvenom zemljom? Pored toga što je po državnom statusu gotovo najmlađa samostalna država u Evropi, Bog ju je podario i neizmjernom prirodnom ljepotom: kanjonima s pitkom vodom, pašnjacima, rijekama, jedinstvenim jezerima kao i nepreglednim netaknutim šumama. Ovdje antički gradovi žive u simbiozi sa modernim potrebama XXI vijeka. Prastare crkve još su u funkciji, i svakodnevno širom otvorenih vrata primaju vjernike svih koncesija, željnih mira i duhovnosti. Tražeći mjesto na Mediteranu koji bi mogao da se uporedi s današnjom Crnom Gorom, sjetili smo se Krima, poluostrva koje svakom Rusu može poslužiti kao adekvatni uporedni sistem, te zamjena za izgubljeni raj. Kao što je Krim danas definisan ne samo geografskim putem (djelovanjem mora, zemljotesima i vukanskim erupcijama) - i politička previranja su umnogome odredila današnje granice. Takogdje, Crna Gora ima svoje priče na temu dioba i formiranja današnjih granica. Zaliv kod grada Sevastopolj dosta podsjeća na evropski najjužniji fjord Boku Kotorsku.

Sadašnji izgled Boke je posljedica otapanje lednika sa planina Orjen i Lovćen. Brazde nalik kanjonima usjekla je na svom putu drevna rijeka. Zbog svoje geografske pozicije, poluostrvo Krim je kroz istoriju bilo mjesto sukoba imperija i civilizacija (Zapadno i Istočno rimsko carstvo, Turska imperija, Kelti i Grci), i Crna Gora je imala sličnu sudbinu, budući pozicionirana na raskrsnici puteva Istoka i Zapada. Grad Jalta podsjeća na crnogorske primorske gradove Budvu i Herceg Novi. Prvi grad koji se ugleda kada se ugdje u Bokokotorski zaliv i najsjeverniji na Crnogorskom primorju - Herceg Novi,

prava je mediteranska bašča. Zaštićen Orjenskim masivom sa sjevera i dvama poluostrvima s mora, ovaj grad ima idealnu mikro-klimu za rast najraznovrsnijeg mediteranskog bilja. Budva - primorski grad na otvorenom moru, najstariji je grad na obalama Jadrana.

Prekoputa ovog drevnog grada je ostrvo Sv. Nikola, najveće na Crnogorskom primorju. Oko grada Budve, i dalje kilometrima, prostire se Budvanska rivijera - glavna turitička destinacija (300 hiljada posjetilaca u sezoni 2007). Poznata je ne samo po nepreglednim pješčanim plažama već i po najboljoj ponudi svih oblika noćnog zivota na Primorju. Plaža Jaz je svega 2,5 km udaljena od Budve (putem prema Tivtu). Ta prirodna uvala svjetski je poznata po koncertima Rolingstonsa (u julu 2007) i Madone (u septembru 2008).

Statistika bilježi da je na koncertu poznate pjevačice Madone, na plaži Jaz bilo oko 60 hiljada njenih fanova! Stari grad Fedosija podsjeća na Luku Bar.

U Bar, glavnu carinsku luku za trgovačke brodove u Crnoj Gori, može se doći i putničkim trajektom iz Barija (lučki italijanski grad na zapadnoj obali Jadrana). Crnogorska obala je sastavljena od Primorja i zaliva Boke Kotorske. Kotor, glavni grad Boke, i centar pomorske tradicije, razvijao se pod uticajem zapadne kulture.

Od 1420. do 1797. Kotorom vlada Mletačka republika. Prisustvo venecijanske uprave vidljivo je na svakom koraku, među palatama i uskim popločanim ulicama Starog grada. Pored Kotora, u istoriji pomorstva značajnu ulogu je imao i grad Perast.

Ovaj grad je najviše doprinio razvoju ruskog pomorstva. Godine 1698. Petar Veliki šalje u Perast 17 svojih najboljih oficira na školovanje, kod nautičkog pedagoga Marka Martinovića. Tradicija školovanja pomoraca ostala je do danas, doduše ne više u Perastu, ali Pomorski fakultet u Kotoru nudi više nego odlično školovanje. Turiste u Boku i Kotor ne privlači samo kultura. Kotorski karneval i Bokeljska noć su kruna svake ljetnje sezone. Te manifestacije posjete na hiljade turista željnih mediteranskog štimunga. Ostrva Sv. Đorgdje i Gospa od Škrpjela, na pedalj od Perasta, nezaobilazne su destinacije turista u posjeti Kotorskom zalivu. Ulcinj, grad na krajnjem jugu crnogorske obale, oslobođen je od Turaka prije oko 130 godina. On je u najvešoj mjeri u odnosu na ostale gradove na primorju zadržao orijentalni duh Mediterana. Kao turistička destinacija Ulcinj je najpoznatiji po Velikoj plaži, i po 13 km sitnog pijeska. Napisao: Igor Kossich