Rozaje je grad u veoma zivopisnom predjelu na izvoristu rijeke Ibra. Nalazi se u sredini ogromnog zelenog sumskog kompleksa i sa tri strane je okruzn planinama. Rozaje je mjesto koje se nalazi na raskrsnici puteva, s jedne prema Kosovskoj Mitrovici, zatim prema Beranama i Peci. Iako ne postoje blizi i poptuniji podaci o vremenu nastanka Rozaja ipak izbjesni spomenici, u prvom redu materijalne kulture, mogu da posluze kao osnov za odredjene zakljucke.

U okolini ima vise mjesta koja govore o starosti Rozaja. Mnoga groblja, utvrdjenja, naselja i narodno predanje vezani su i za virjeme prije nase ere. Takvih obiljezja ima vise. Ipak, najkarakteristicnije je ono koje se nalazi u neposrednoj blizini grada, na Brezovackom brdu, poznatom pod imenom Ilirsko naselje. Na tom mjesu jos se vide ostaci zidina u obliku pravougaonika, poredjanih tako da se dobija utisak kao da su u tome naselju postojale ulice, sasvim slicne danasnjim. Naselje se nalazilo na najljepsem mjestu u citavom ovom kraju, okruzeno je bilo sumom i vodom, a u njegovoj neposrednoj blizini nalazo se Brezovacko jezero. Ostaci ovog starog naselja dobro su ocuvani, ali tamo ne navraca niko, osim poneki radoznalac koga vise intersuju prirodne ljepote nego samo naselje.

Jedno od starih utvrdjenja je moralo biti u Rozajama. Turski putopisci pominju cijelu ovu oblast pod imenom Trgoviste, i to pocetkom XVII vijeka. Do 1912. godine u zvanicnoj administraciji zadrzao se naziv Trgoviste, mada se ime Rozaje pominje znatno ranije, jos od 1638. godine. Pretpostavlja se da je naziv Rozaje nastao poslije izdvajanja, ovog Pazara u zasebnu upravnu jedinicu - kadiluk. Ima pretpostavki da je naziv Rozaje izvedeno etimoloski raznim permutacijama od imena crkve Ruzice ciji se ostaci nalaze na periferiji grada, u Suhom Polju. U nastojanju da se pronikne u etimologiju rijeci Rozaje, ima misljenja da je ovaj naziv postao od karakteristicnih krecnjackih klinova u obliku rogova, iznad kojih je bilo staro utvrdnjenje Rogaje.